Na rynku automatyki systemowej można dostrzec dwa zjawiska?

Spoglądając na dzisiejszy rynek produktów automatyki systemowej ? tak określiłbym oprogramowanie i urządzenia z kategorii SCADA, DCS i PLC ? zauważam dwa zjawiska.

Pierwszy to swoiste zabetonowanie upodobań technicznych. Zakłady produkcyjne, które swego czasu zmodernizowały wówczas pneumatyczną automatykę, instalując sterowniki PLC i oprogramowanie SCADA, w znacznej mierze trwają w takim gorsecie do dzisiaj. Z upływem lat wymieniane są poszczególne komponenty systemów ? a tu sterownik, a tu komputer, a tu przełącznik sieciowy lub panel ? a wszystko ze sobą nadal ?gada? i ma się dobrze. Co prawda, utrzymanie całości w ruchu wymaga sporego nakładu pracy i wiedzy informatycznej lecz koszty rozkładają się równomiernie na lata. 

Natomiast utrzymanie w wysokiej dyspozycyjności systemów DCS wymaga zachowania homogeniczności sprzętu, w tym komputerowego, co oznacza, że co kilka lat, gdy wygasa wsparcie Microsoft?u dla poprzedniej wersji systemu operacyjnego, należy wymienić wszystkie stacje komputerowe i serwery. Biorąc pod uwagę średni czas życia DCS, który wynosi około 17 lat, oznacza to trzy- lub czterokrotną wymianę sprzętu. Jest to niewątpliwie kosztowny zabieg, lecz alternatywą jest ?randka w ciemno?, czyli brak części zamiennych oraz aktualizacji systemu operacyjnego i antywirusowego. Wbrew pozorom spora część systemów DCS w kraju w takim stanie funkcjonuje. 

I tu nasuwa się następna dygresja. Jeżeli utrzymanie systemów DCS w pełnej dyspozycyjności stanowi istotny koszt, to dlaczego w przetargach nadal rzadko spotyka się pytanie o cenę systemu uwzględniającą cały okres życia instalacji? Zapewne rozdzielenie funduszy inwestycyjnych i remontowych jest tu odpowiedzią, lecz nie uzasadnieniem z punktu widzenia właściciela, który w dłuższej perspektywie wyda być może większe fundusze na konserwację systemu wybranego jako najtańszy na etapie realizacji inwestycji.