Internetowe systemy SCADA oferują nowe inteligentniejsze funkcjonalności

Systemy SCADA oparte o technologie tzw. chmury oferują możliwość przetwarzania większych ilości danych, nowe opcje raportowania i analizy oraz bardziej efektywne działanie.
Z powodu ciągłej niepewności co do cen surowców energetycznych, branża produkcyjna stale szuka potencjalnych oszczędności i sposobów zwiększenia wydajności operacyjnej. Nowe oprogramowanie i technologie wspomagają przedsiębiorców w tych dążeniach. Firmy zajmujące się pomiarami dbają o to, by przy pomocy odpowiednich technologii i systemów, producenci mogli osiągnąć maksimum swojego potencjału, na przykład poprzez efektywne zbieranie i przetwarzanie danych procesowych.
W dziedzinie systemów nadzoru i akwizycji danych (systemy SCADA) pojawia się coraz więcej innowacyjnych rozwiązań, między innymi dając producentom możliwość wglądu w dane w czasie rzeczywistym dosłownie za jednym kliknięciem. Dzięki możliwości monitorowania i zarządzania produkcją, przedsiębiorstwa produkcyjne mogą zredukować liczbę niezbędnych interwencji personelu (tym samym minimalizując czas przestojów) oraz zagwarantować zgodność z regulacjami prawnymi.
Rozwój systemów SCADA
Termin SCADA pojawił się w latach 70-tych XX w., wraz z wprowadzeniem mikroprocesorów do sterowników PLC i zdalnych terminali RTU. W latach 80-tych i 90-tych XX w. systemy SCADA ewoluowałyod sieci urządzeń połączonych kablami telefonicznymi, w kierunku wykorzystania łączności bezprzewodowej, dając możliwość komunikacji pomiędzy kontrolerami umiejscowionymi w odległych lub izolowanych lokalizacjach.
Interfejsy HMI oparte na komputerach umożliwiły tworzenie łączy szeregowych i sieci transmisji danych. Pozwoliło to także na stosowanie różnych platform systemowych – DOS, OS2, Windows czy Linux. Lokalizacje wymagające pracy zdalnej oparte o te platformy dają operatorom możliwość generowania raportów produkcyjnych.
W późnych latach 90-tych i na początku XXI w., wykorzystanie łączności LAN pozwoliło połączyć systemy SCADA z innymi systemami stosowanymi w przemyśle i biznesie, co umożliwiło włączenie wspomnianych zdalnych lokalizacji do całego systemu IT. Jednocześnie bazy danych oparte na języku SQL stały się standardem w oprogramowaniu interfejsów HMI. Korporacyjne działy IT dzięki temu mogą obsługiwać zarówno bazy danych systemu SCADA, jak i routery, switche, czy łączność zewnętrzną.
Zalety korzystania z platformy SCADA opartej na technologii chmury
Systemy SCADA oparte na technologii tzw. chmury, pozwalają nie tylko na śledzenie danych w czasie rzeczywistym, ale także umożliwiają zmianę parametrów produkcyjnych bezpośrednio z poziomu oprogramowania, o ile tylko dostępna jest łączność z chmurą. Operatorzy są na bieżąco powiadamiani o zdarzeniach i często nie muszą być obecni fizycznie na hali produkcyjnej, by wyłączyć lub zresetować urządzenie.
„Każdy pracownik, posiadający odpowiednie uprawnienia, może mieć dostęp do internetowego systemu SCADA z dowolnego miejsca, w którym akurat jest dostęp do sieci,” mówi Sandy Munro, product manager w Critical Control Energy Service. „Dostęp jest możliwy z dowolnej platformy sprzętowej – komputerów stacjonarnych, laptopów, urządzeń mobilnych czy smartfonów”. System alarmowy wbudowany 
w internetową platformę SCADA, to duża wartość dodana dla firm, które chcą mieć pełną kontrolę nad danymi pomiarowymi i procesowymi.
Oszczędności czasu i pieniędzy jakie można osiągnąć dzięki zdalnemu dostępowi do parametrów pracy hali produkcyjnej, zamiast wysyłania tam personelu, mogą sięgnąć dziesiątek tysięcy dolarów na miesiąc, choć oczywiście zależy to od obszaru, warunków klimatycznych i liczby posiadanych oraz zintegrowanych zakładów produkcyjnych. Internetowy system SCADA pozwala także użytkownikom na zdalną zmianę parametrów procesu produkcyjnego. Funkcjonalność ta nie jest dostępna w tradycyjnej platformie SCADA.
Dzięki korzystaniu z internetowej platformy SCADA personel jest w stanie określić, czy wizyta na hali produkcyjnej jest naprawdę konieczna. Dzięki takim funkcjom jak personalizowane powiadomienia i alarmy, czy to w postaci wiadomości tekstowych, maili czy nawet połączeń telefonicznych, użytkownicy mogą podjąć odpowiednie kroki i znaleźć najlepsze rozwiązanie. Jak mówi Jay Moravec, dyrektor ds. rozwiązań softwarowych w Critical Control Energy Service, użytkownicy mogą logować się do internetowego systemu SCADA nie tylko w celu pobrania danych, ale także by zmienić parametry produkcji lub wyłączyć maszyny, w przypadku wystąpienia problemów. Zmniejszenie liczby interwencji personelu, to oszczędność czasu i pieniędzy.
Rozwiązywanie problemów przy pomocy internetowej platformy SCADA
Niektóre internetowe systemy SCADA wykorzystują sterowniki napisane 
w takim samym języku jak oprogramowanie komputera pomiarowego. Platformy takie mają dostęp do całej historii urządzenia i oferują pełne spektrum konfiguracyjne, podczas gdy tradycyjne systemy SCADA muszą korzystać 
z dodatkowych programów.
Internetowe platformy SCADA posiadają też inne zalety, poza zwiększonymi możliwościami monitorowania i zbierania danych. Podobnie jak w przypadku tradycyjnych systemów SCADA, użytkownicy mogą zwiększyć dokładność pomiarów zużycia paliw poprzez dostęp do informacji o konfiguracji licznika oraz audyt ścieżek przepływu. Obydwie te czynności są bardzo istotne z punktu widzenia poprawności pomiarów, dlatego internetowe systemy SCADA pozwalają efektywnie zarządzać zmianami w konfiguracji licznika. Informacje tego typu są pomocne przy rozwiązywaniu problemów wynikłych z nieprawidłowej konfiguracji.
Platformy te dokonują również codziennego sprawdzenia nastaw licznika, dzięki czemu w przypadku nieprawidłowych parametrów mogą one zostać odpowiednio oznaczone w raporcie – jest to niewątpliwy krok naprzód.
Chociaż z punktu widzenia wydajności operacyjnej ważne oczywiście jest monitorowanie i reagowanie w przypadku wystąpienia problemów, to równie istotna jest możliwość zbierania danych z urządzeń. Dostawcy internetowych usług SCADA są w stanie generować raporty, które użytkownicy mogą wykorzystywać jako raporty produkcyjne. Raporty te mogą być tworzone dla każdego miernika w cyklach dziennym lub miesięcznym. Użytkownicy mają także możliwość generowania personalizowanych raportów, pozwalających porównywać odpowiadające sobie dane z różnych lokalizacji. Ta personalizacja pomaga operatorom skoncentrować się na istotnych kwestiach. Praca z tego typu danymi pozwala zidentyfikować trendy, które wcześniej, przy użyciu tradycyjnego systemu SCADA, były nie do uchwycenia.
Wykresy trendów pozwalają także użytkownikom śledzić bieżące dane produkcyjne, przedstawione w formie graficznej. Wykresy te, aktualizowane w czasie rzeczywistym, mogą pokazywać przepływ, ciśnienie statyczne, różnice ciśnień czy temperaturę w odniesieniu do czasu. Prezentowane dane mogą dotyczyć jednego urządzenia pomiarowego lub mogą to być skorelowane pomiędzy  wieloma lokalizacjami.
Przyszłość systemów SCADA
Jak w przypadku każdego innego oprogramowania, internetowa platforma SCADA jest stale rozwijana, by oferować jeszcze lepszą dostępność danych. „Te firmy, które wykorzystują nowoczesne systemy SCADA, potrafią docenić wagę dystrybucji informacji w czasie rzeczywistym,” mówi Munro. Dzięki systemom SCADA nowego typu, producenci są w stanie zbierać niesamowite ilości danych, co przekłada się na lepsze decyzje, czyli większe zyski.
Branża przemysłowa zaczyna przekonywać się, jaki wpływ na wydajność produkcji ma Przemysłowy Internet Rzeczy.Możliwość monitorowania danych 
i podejmowanie decyzji na tej podstawie, to bezpieczniejsze i inteligentniejsze prowadzenie bardziej dochodowego biznesu.
Autor: Daniel Johns jest menadżerem ds. współpracy w Critical Control Energy Services.