Integracja urządzeń do komunikacji bezprzewodowej – zgodność z odpowiednimi normami

Właściwa integracja rozwiązań bezprzewodowych oznacza również konieczną zgodność z normami. Obejmuje ona m.in. dodawanie modułów technologii bezprzewodowej do maszyn wytwarzanych przez innych producentów.
Aby zmniejszyć koszty oraz skrócić czas wprowadzania nowych wyrobów na rynek, coraz więcej producentów maszyn dodaje do swoich produktów bezprzewodowe moduły komunikacyjne. Wielu z nich może zakładać, że skoro są to niezależne urządzenia, zgodne z odpowiednimi normami, to cała maszyna też spełni wymagania przepisów. Niestety, niekoniecznie musi tak być, a konsekwencje mogą dotknąć użytkowników końcowych.
Dyrektywa unijna
W Unii Europejskiej sprzęt radiowy musi obowiązkowo spełniać zasadnicze wymagania Dyrektywy 1999/5/EC „Urządzenia radiowe i końcowe urządzenia telekomunikacyjne oraz wzajemne uznawanie ich zgodności” (Radio and Telecommunications Terminal Equipment Directive – R&TTE). Zgodnie z nią, skoro bezprzewodowe moduły komunikacyjne, same w sobie spełniające przepisy, zostały zintegrowane w innym wyrobie, zmieniają się wobec nich wymagania regulacyjne – odtąd cała maszyna zawierająca te moduły zostaje objęta zapisami Dyrektywy R&TTE.
Stowarzyszenie zajmujące się zgodnością rozwiązań w ramach unijnej Dyrektywy – Radio Equipment Directive Compliance Association (RED-CA) – wydało przewodnik dla użytkowników bezprzewodowych modułów komunikacyjnych. Zawarte w nim wytyczne dotyczące bezprzewodowych modułów komunikacyjnych mówią, że gdy moduł zgodny z dyrektywą zostaje zintegrowany z innym zawierającym go wyrobem końcowym, wówczas wymagane są tylko ograniczone testy radiowe tego wyrobu. Wyrób główny, już z bezprzewodowymi modułami komunikacyjnymi, musi więc spełniać wymagania dyrektywy dotyczące kompatybilności elektromagnetycznej (electromagnetic compatibility – EMC).
Integrowanie bezprzewodowych modułów komunikacyjnych z większym urządzeniem nie zawsze jest jednak tak proste, jak mogłoby się wydawać. Stanowi to nowy obszar działania dla wielu producentów maszyn, którzy po raz pierwszy wbudowują w swoje wyroby bezprzewodowe moduły komunikacyjne. Najbardziej rozpowszechnioną metodą demonstrowania zgodności wyrobów z zasadniczymi wymaganiami Dyrektywy R&TTE jest wykorzystanie norm zharmonizowanych. Są one opracowywane i publikowane na podstawie mandatu udzielonego przez Komisję Europejską. Obejmują domniemanie zgodności (presumption of conformity/compliance), pod warunkiem że stosuje się je w pełni.
Normy zharmonizowane ciągle się zmieniają, co oznacza, że mają swoje daty ważności, po których zostają zastąpione wersjami bardziej aktualnymi, mogącymi zawierać inne wymagania. Może się więc okazać, że producenci maszyn będą potrzebować wykonania analizy rozbieżności pomiędzy dwoma zbiorami norm, aby ich wyroby spełniały najnowsze wymagania.
Przepisy globalne
W Stanach Zjednoczonych i Kanadzie obowiązują formalne procesy homologacyjne. Można więc powiedzieć, że droga do otrzymania dokumentów potwierdzających zgodność wyrobu z odpowiednimi normami jest tam w porównaniu z Europą jasno określona. Gdy dane urządzenie spełnia wszystkie wymagania amerykańskiej Federalnej Komisji Łączności (Federal Communications Commission – FCC), otrzymuje odpowiedni certyfikat FCC (FCC grant). Stwierdza on, że urządzenie ma homologację modularną (modular approval). Jeżeli spełnione są warunki tego certyfikatu, nie powinny być już wymagane żadne dalsze testy czy procedury certyfikacyjne dla radiowego urządzenia nadawczego będącego częścią maszyny. Należy tylko umieścić na niej etykietę informującą, że zawiera mający homologację moduł do komunikacji bezprzewodowej.
Przepisy kanadyjskiej organizacji rządowej Industry Canada dotyczące modułów do komunikacji bezprzewodowej są w szerokim zakresie podobne do przepisów FCC i podane w sekcji 3 normy RSS-GEN.
Aby zapewnić zgodność wyrobów z normami europejskimi, producenci modułów powinni być przynajmniej świadomi przepisów dotyczących integrowania ich wyrobów z innymi. Z kolei wytwórcy maszyn muszą zapewnić pełną zgodność bezprzewodowych modułów komunikacyjnych z najnowszymi normami zharmonizowanymi oraz ich zintegrowanie zgodnie z dostarczonymi instrukcjami producentów modułów.
Producenci maszyn zawierających bezprzewodowe moduły komunikacyjne powinni mieć dostęp do dokumentacji technicznych producentów tych modułów w razie konieczności udowodnienia ich zgodności z normami, na żądanie odpowiedniego państwowego urzędu kontroli rynku. Wyroby zawierające nadajniki do komunikacji bezprzewodowej powinny także być zgodne z osobnymi odpowiednimi regulacjami krajowymi – bez względu na to, gdzie są używane. Nie wolno też wysyłać wyrobów zawierających nadajniki do komunikacji bezprzewodowej do krajów spoza Unii Europejskiej bez sprawdzenia zgodności tych wyrobów z regulacjami obowiązującymi w krajach docelowych.
W każdym kraju unijnym producenci dostarczający sprzęt niespełniający wymagań odpowiednich norm mogą być surowo ukarani przez państwowy urząd kontroli rynku. Nieznajomość przepisów nie jest tu żadną wymówką. Końcowi użytkownicy maszyn również powinni rozumieć wymagania dotyczące ich producentów. Dzięki temu zyskają możliwość upewnienia się, czy sprzęt, który kupują, jest zgodny z normami i bezpieczny w użytkowaniu.
Autor: Neil Dyson pracuje jako Business Line Manager w brytyjskiej jednostce certyfikacyjnej TÜV SÜD Product Service.
Tekst pochodzi z nr 5/2016 magazynu "Control Engineering". Jeśli Cię zainteresował, ZAREJESTRUJ SIĘ w naszym serwisie, a uzyskasz dostęp do darmowej prenumeraty w formie drukowanej i/lub elektronicznej.